ਭਾਰਤ ਬਣਿਆ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦਾ ਆਗੂ ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਮੋਦੀ ਰੋਕਣ ਅਮਰੀਕਾ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਜੰਗ

ਇਰਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ।

ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾਕਟਰ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕਿਅਨ ਨਾਲ ਫੋਨ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਅਮਨ ਦੋਵੇਂ ਮੁੱਦੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਈਦ ਅਤੇ ਨਵਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦਾ ਆਗੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਆਕਰਮਕਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਸਿੱਧਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਭਾਰਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।

ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?

ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦਾਵੇ ਨੂੰ ਸਾਫ ਤੌਰ ਤੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹਮਲਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਰਾਨ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਗਲਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ?

ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਫ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਨਾ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਇਰਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੋਹਰਾਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮਾਣੂ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰੇਗੀ।

ਕੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ?

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਪਸ਼ਟ ਰੁਖ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਹਮਲੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ।

ਕੀ ਨਵਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਡਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ?

ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਉਣ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇਗੀ?

ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏ। ਮੋਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁੱਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਹੱਲ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਭਾਰਤ ਹਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।