ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ, ਡਿਫੈਂਸ ਸਹਿਯੋਗ, ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਸਮਝੌਤਾ ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇਜ਼

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ ਹੋਏ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਪਾਰ, ਡਿਫੈਂਸ ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਏਗਰੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਰਾਰ ਦੋਵੇਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨਾਲ ਐਫਟੀਏ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਏਗਾ। ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਬਣਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਜਲਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ।

ਕੀ ਡਿਫੈਂਸ ਸਹਿਯੋਗ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ?

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਡਿਫੈਂਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਵੀ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਸਾਥੀ ਨੇ। ਨਵੇਂ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੈਨਿਕ ਤਾਕਤ ਵਧੇਗੀ। ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਗੇ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ?

ਮੋਦੀ ਤੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਕ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਾਂਝੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਭਰੋਸੇ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਜਾ ਭਵਿੱਖੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਏਗਾ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਵਧੇਗਾ।

ਕੀ ਗਾਜ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੁਖ?

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਕਦੇ ਵੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਿੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਵਾਦ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕੀ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਂਝ ਮਜ਼ਬੂਤ?

ਭਾਰਤ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ ਆਤੰਕਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਮਿਲਕੇ ਲੜਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੋਹਰਾਈ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਨੇ। ਆਤੰਕਵਾਦ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਖੁਫੀਆ ਸਾਂਝ ਵਧੇਗੀ। ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਇਸਨੂੰ ਸਾਂਝੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਕੀ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਵਧੇਗਾ?

ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਆਈ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖੁਲੇਗਾ। ਫਿਨਟੈਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧੇਗੀ। ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਲਈ ਮੌਕੇ ਬਣਣਗੇ। ਇਹ ਭਵਿੱਖੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਦੌਰੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?

ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਨਮਾਨ 140 ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੋਸਤੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰੀ ਹੈ। ਦੌਰੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਪਾਰ, ਡਿਫੈਂਸ ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧੇਗਾ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਫਲਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।