Last Updated :
15 January 2024, 07:49 PM IST
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਤਾਂ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੋਕੇ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਰਮੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੱਕ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਤ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹਨ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ।ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਮੌਸਮ 'ਚ ਬਰਫਬਾਰੀ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਚੰਗੀ ਫਸਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਰਫਬਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ
ਜੋ ਗੱਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਅਨੁਮਾਨਤ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਘੱਟ ਜਾਂ ਘੱਟ ਬਰਫਬਾਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ
ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਫਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਮੀਨ ਭੱਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਲਦੀ ਫੁੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਗਰਮ ਮੌਸਮ, ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤਾਪਮਾਨ 'ਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਅੱਠ ਡਿਗਰੀ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਪਮਾਨ
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰਫਬਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਠੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਦਿਨ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਅੱਠ ਡਿਗਰੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰ ਸਰਦੀ ਦੀ ਮਿਆਦ "ਚਿੱਲਈ-ਕਲਾਂ", ਇਸ ਸਮੇਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਸੀਤ ਲਹਿਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਲਘਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਈਪਾਂ 'ਚ ਵੀ ਪਾਣੀ ਜੰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਰਫਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਪਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋਕੇ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ 79 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੌਰਾਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਬਰਫਬਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਘਾਟੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਰਫਬਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 21 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਰਹਿਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 'ਚਿੱਲਈ-ਕਲਾਂ' 31 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 20 ਦਿਨ ‘ਚਿੱਲਈ-ਖੁਰਦ’ (ਛੋਟੀ ਠੰਢ) ਅਤੇ 10 ਦਿਨ ‘ਚਿੱਲਈ-ਬਾਛਾ’ ਦਾ ਦੌਰ ਚੱਲੇਗਾ ਅਤੇ ਠੰਢ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
