Last Updated :
23 April 2026, 09:02 PM IST
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਬੋਰਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਨਮਾਨੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਚੌਲੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ 15 ਫੀਸਦੀ ਛੂਟ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਛੂਟ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਪੈਸਾ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਰਹੇਗਾ। ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੜਾਈ ਸਸਤੀ ਬਣੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਚਾ ਪੈਸਿਆਂ ਕਰਕੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹੇ। ਇਹ ਕਦਮ ਉਸੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਜਿੰਨੀ ਕੀਮਤ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੈਸੇ ਲਏ ਜਾਣਗੇ। ਸਕੂਲ ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੰਡਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਨਿਯਮ ਤੋੜੇਗਾ, ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਸਟਮ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣੇਗਾ। ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਵਧੇਗਾ।
ਇਸ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਈ-ਪੋਰਟਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਆਨਲਾਈਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮੰਗਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਲੌਗਇਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਕੂਲ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾਟਾ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨਗੇ। ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਰਾ ਸਿਸਟਮ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਬਣੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਚੇਗਾ।
ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਸ ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਆਨਲਾਈਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧੇਗੀ। ਹਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰਹੇਗਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਹ ਜਾਣਣਗੇ ਕਿ ਪੈਸਾ ਠੀਕ ਥਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਆਰਡਰ ਮਿਲਣਗੇ, ਬੋਰਡ ਦੇ ਦਫਤਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਸਕਣਗੇ। ਦੇਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜਾਈ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਿਆਰ ਵੀ ਸੁਧਰੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਘਾਟ ਰਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਕਸਦ ਸਾਫ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਕਦਮ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
