Courtesy: Credit: OpenAI
30 ਸਾਲਾ ਵਿਆਹਿਆ ਜੋੜੇ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ Reddit 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਿ ਬਚਤ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਮੰਗੀ ਹੈ।
ਜੋੜੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਨ ਅਤੇ EMI ਹਨ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਰੀਬ 86 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸਿਰਫ਼ EMI ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ, ਬਾਈਕ ਲੋਨ, ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲੋਨ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਲੋਨ ਚੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਚਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਕਮ ਬਚਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਤੱਕ ਜੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਮਾਹਿਰ ਵੀ EMI ਦੇ ਵੱਧ ਬੋਝ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
EMI ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਰਾਇਆ, ਰਾਸ਼ਨ, ਬਿਜਲੀ-ਪਾਣੀ, ਸੋਸਾਇਟੀ ਮੈਂਟੇਨੈਂਸ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਖਰਚੇ ਮਿਲਾ ਕੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਬਜਟ ਸੰਭਾਲਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਡਾ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੋੜਾ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਖਰਚਿਆਂ, ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਰਕਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਰਚਾ ਕਰੀਬ 28 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਖਰਚੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ, ਪਰ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਕੇ ਬਚਤ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਲੋਨ ਦਾ ਬੋਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ।
ਪੋਸਟ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਇਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਵਧੀਆ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਮਦਨ ਵਧ ਸਕੇ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛੋਟੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਘਟਨਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਤਨਖਾਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੇਕਰ ਕਰਜ਼ੇ, EMI ਅਤੇ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਖਰਚੇ ਵੱਧ ਜਾਣ ਤਾਂ ਬਚਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਫੰਡ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।