Last Updated :
24 May 2026, 12:55 PM IST
ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਕਰੀਦ 28 ਮਈ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਲਾਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੀ ਅੱਲਾਹ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਬੰਧ ਮੱਕਾ ਦੇ ਮੀਨਾ ਮੈਦਾਨ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਪਰਖ ਲੈਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਮੰਗੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਹਜ਼ਰਤ ਇਸਮਾਈਲ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮੱਕਾ ਦੇ ਮੀਨਾ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।
ਇਸਲਾਮਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇਬਲੀਸ ਯਾਨੀ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬੁੱਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਆਪਣੇ ਯਕੀਨ ‘ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਕੰਕੜ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਕੜ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਜ਼ਰਤ ਇਸਮਾਈਲ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਦੂੰਬਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਰਤ ਇਸਮਾਈਲ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਗਈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦਾ ਅੱਲਾਹ ‘ਤੇ ਯਕੀਨ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਕਰੀਦ ‘ਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਹਜ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮੀਨਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ “ਰਮੀ ਅਲ-ਜਮਰਾਤ” ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਾਜ਼ੀ ਤਿੰਨ ਖੰਭਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਕੜ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੰਭੇ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੀਨਾ ਦਾ ਇਹ ਮੈਦਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਹਾਜ਼ੀ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
