Last Updated :
13 May 2026, 01:59 PM IST
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਬੇਸਿਕ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ 5 ਫੀਸਦੀ AIDC ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਆਯਾਤ ਸ਼ੁਲਕ 6 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 15 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਸਰਾਫ਼ਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਹੈ।
ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਲੇਟਿਨਮ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਲੇਟਿਨਮ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੂਕ, ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ‘ਤੇ ਹੁਣ 10 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ੁਲਕ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਪੈਂਟ ਕੈਟਲਿਸਟ ਅਤੇ ਰਾਖ ‘ਤੇ ਵੀ 10 ਫੀਸਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਕਸਟਮ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਡਿਊਟੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਵੈਲਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਟਾਈਟਨ, ਕਲਿਆਣ ਜਵੈਲਰਜ਼ ਅਤੇ ਸੈਂਕੋ ਗੋਲਡ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 10 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵੈਲਯੂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੋਨਾ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਨੇ 72 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸੋਨਾ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦਾ ਸੋਨਾ ਆਯਾਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤਾ ਘਾਟੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ Narendra Modi ਨੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੋਨਾ ਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਸੀ।
ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ 10 ਫੀਸਦੀ ਘਟਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
