Last Updated :
24 May 2023, 11:34 AM IST
ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਚਲਣ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਹੋਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਜਵੈਲਰਜ਼ ਬਾਡੀ ਜੀਜੇਸੀ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ 2016 ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਗਈ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਉਲਟ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਜਾਣੋ (ਕੇਵਾਈਸੀ) ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਸਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਜਵੈਲਰਜ਼ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ 5-10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਸੂਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੀਮਤਾਂ 66,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 60,200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਧ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋਈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਖਤ ਕੇਵਾਈਸੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਕਾਰਨ ਅਸਲ ਖਰੀਦ ਘਟੀ ਹੈ।
19 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਚਲਣ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ 30 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਨੋਟ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ (ਜੀਐਸਟੀ) ਅਤੇ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡ (ਬੀਆਈਐਸ) ਦੇ ਹਾਲਮਾਰਕ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣ ਸਮੇਤ ਰਸਮੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2016 ਵਿੱਚ 500 ਅਤੇ 1,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਉਲਟ ਇਸ ਵਾਰ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ 2018-19 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਸਨ।
2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੇਵਾਈਸੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਗਾਹਕ ਦੇ ਸਥਾਈ ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ (ਪੈਨ) ਜਾਂ ਆਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
