Last Updated :
27 August 2026, 10:20 AM IST
Courtesy: ai image
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਰਿਟੇਲ ਰੇਟ ਤੁਰੰਤ ਘਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਫਿਲਹਾਲ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਊਲ ਰੇਟ 25 ਮਈ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 2.61 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵਿੱਚ 2.71 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅੱਜ ਦੀ ਡੇਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 102.12 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ 95.20 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ।ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 111.31 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 97.97 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 113.51 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 99.82 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 107.78 ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 99.56 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 115.69 ਰੁਪਏ ਲੀਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ 103.82 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ 'ਤੇ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 113.35 ਰੁਪਏ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 99.36 ਰੁਪਏ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ 112.66 ਰੁਪਏ ਲੀਟਰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 97.78 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 103.19 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 100.68 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ 110.82 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 98.77 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਕਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਦੀ ਦਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਡਿਪੋ ਤੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਤੱਕ ਈਂਧਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚਾ, ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਰਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਖਪਤਕਾਰ 100 ਰੁਪਏ ਦਾ ਪੈਟਰੋਲ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਤੋਂ 45 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਟੈਕਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਲਾਗਤ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ।
