Last Updated :
22 August 2026, 05:52 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰੋ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸੌਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਕੋਲ ਉਸ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਕ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਮਾਲਕੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਜਾਂਚੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਮਾਲਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਜੇ ਜਾਇਦਾਦ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਅਡਵਾਂਸ ਦੇਣਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਿਲਡਰ ਤੋਂ ਫਲੈਟ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ RERA ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।
ਅਗਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਲੋਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਲਕ ਨੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ’ਤੇ ਨਾ ਰਹੋ, ਸਬੰਧਤ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਖੁਦ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਬਣ ਰਿਹਾ ਘਰ ਜਾਂ ਫਲੈਟ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਅਥਾਰਟੀ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਬਿਲਡਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਨਕਸ਼ੇ, ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਖਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਨ ਕੇ ਸੌਦਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ RERA ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕਰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹੇਗਾ।
ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਕਸਰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਲਤੀ ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ, ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ, ਕਬਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। RERA ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਕਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਲਡਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਡਵਾਂਸ ਲੈਣ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਘਰ ਜਾਂ ਫਲੈਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਬਜ਼ਾ ਮਿਲਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਖਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਮਾਲਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ ਜਾਂਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਿਲਡਰ ਜਾਂ ਵਿਕਰੇਤਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਗਜ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚਣ, ਲੋਨ ਲੈਣ ਜਾਂ ਮਾਲਕੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਛੂਟ ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਲਕੀ, ਕਰਜ਼ਾ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ, ਸਮਝੌਤਾ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਕਰੋ। ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
