Last Updated :
11 August 2026, 01:55 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਚੀਨੀ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈ ਖਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਪਰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਤਰਾ, ਵਜ਼ਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਿਠਾਈ ਛੱਡਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ, ਚੌਲ, ਬ੍ਰੈੱਡ, ਆਲੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰੀ ਮੀਲ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬਿਤਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵੀ ਬਦਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉੱਠ ਕੇ ਤੁਰਨਾ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਮ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਧਾਉਣਾ ਸਰੀਰ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈਂਥ ਜਾਂ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਧੀ ਚਰਬੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਵਜ਼ਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਠਾਈ ਛੱਡਣਾ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਖੁਰਾਕ, ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਵਜ਼ਨ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ-ਸਭ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਦਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
