ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਕਰੋ ਅਣਦੇਖੀ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਓ

ਸਰੀਰ 'ਚ ਬਣੀ ਹਰ ਗੰਢ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਸਿਸਟ, ਚਰਬੀ ਦੀ ਗੰਢ (ਲਿਪੋਮਾ), ਸੋਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਗੰਢ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੰਢ ਬਣ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਗੰਢ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਸਿਸਟ (Cyst), ਚਰਬੀ ਦੀ ਗੰਢ (ਲਿਪੋਮਾ), ਸੋਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਗੰਢ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਹਰ ਗੰਢ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਸਮਝ ਕੇ ਘਬਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗੰਢ?

ਗੰਢ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਛਾਤੀ, ਗਰਦਨ, ਬਗਲ, ਜਾਂਘ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ (ਗ੍ਰੋਇਨ), ਹੱਥਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੰਢ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਵੇਂ—

ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣਾ।
ਗੰਢ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਨਾਲ ਚਿਪਕੀ ਹੋਈ ਲੱਗਣਾ।
ਗੰਢ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਾਲੀ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਣਾ।
ਗੰਢ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖਾਰ ਰਹਿਣਾ।
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।

ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੰਢ ਨੂੰ ਵੀ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਓ

ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਰਦ-ਰਹਿਤ ਗੰਢ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗੰਢ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਗੰਢ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?

ਗੰਢ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ—

ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ
ਮੈਮੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਜੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ)
ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਜਾਂ ਐਮਆਰਆਈ
ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਬਾਇਓਪਸੀ

ਜੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਾਇਓਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਢ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਹੈ।

ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਗੰਢ ਖਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਗੰਢ ਬਣੇ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇ, ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜਰੂਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।