Last Updated :
05 July 2026, 05:23 PM IST
Courtesy: ai image
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੀਨ ਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਆਪਣੇ ਯੂਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਰਜ਼ ਫੇਸਡ ਐਰੇ ਰਾਡਾਰ (LPAR) ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੈਂਸ਼ਨ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਡਾਰ ਦੀ ਰੇਂਜ 5,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਬੰਧ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਚੀਨ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਨਵਾਂ LPAR ਇਸ ਯਤਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਡਾਰ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਡਾਣ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। 5,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਡਾਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਡਾ. ਐਪੀਜੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਦੀਪ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਟੇਸਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਤੋਂ ਅਗਨੀ-5, ਕੇ-4 ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਨਤ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਉਡਾਣ ਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਡੇਟਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚੀਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਡਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਡਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚੀਨ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਰਸਤੇ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਅਤੇ ਕੋਰਲਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਰਾਡਾਰ ਹਨ। ਹੁਣ, ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ LPAR ਰਾਡਾਰ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਇਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਾਇਨਾਤੀ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
