Courtesy: Credit: Getty Images
ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਪੱਕਣ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਫਰਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀਲੀ ਮਿਰਚ ਵੀ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨਿਊਟ੍ਰੀਐਂਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀਲੀ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਕੈਰੋਟੀਨੋਇਡ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਚੋਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਦਾ ਰੰਗ ਕੈਪਸੈਂਥਿਨ ਵਰਗੇ ਪਿਗਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀਲੀ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਵਾਇਓਲੈਕਸੈਂਥਿਨ ਵਰਗੇ ਕੈਰੋਟੀਨੋਇਡ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੱਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਯੌਗਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਇਕੱਲੀ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਜਾਂ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਪਲਬਧ ਪੋਸ਼ਣ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਲਾਲ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 26 ਕੈਲੋਰੀ, 1.2 ਗ੍ਰਾਮ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ 142 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਪੀਲੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 31 ਕੈਲੋਰੀ, 1 ਗ੍ਰਾਮ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ 139 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਟੈਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਸ਼ਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਨੂੰ ਸਲਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਲਕਾ ਸਟਿਰ-ਫ੍ਰਾਈ, ਗ੍ਰਿੱਲ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਟੀਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਲਾਦ, ਸਬਜ਼ੀ, ਅੰਡੇ, ਹਮਸ ਜਾਂ ਸੈਂਡਵਿਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਦਸਤ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣੀ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਂਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।