Last Updated :
22 February 2025, 02:18 PM IST
HKU5-CoV-2 : ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਡਰ ਅਜੇ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ? ਚੀਨ ਵੀ ਇਸ ਨਵੇਂ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਅਤੇ ਸਹਿਮਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚਮਗਿੱਦੜ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ (ਚਾਈਨਾ ਨਿਊ ਬੈਟ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ, ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਵਾਇਰਸ ਵਾਂਗ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੀਸੈਪਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਗਏ ਇਸ ਨਵੇਂ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਨਾਮ HKU5-CoV-2 ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਵਿੱਚ SARS-CoV-2 ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਰੀਸੈਪਟਰ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਾਇਰਸ ਹੈ।
ਸਾਊਥ ਚਾਈਨਾ ਮਾਰਨਿੰਗ ਪੋਸਟ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੀ ਝੇਂਗਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਾਇਰੋਲੋਜਿਸਟ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ "ਬੈਟਵੂਮੈਨ" ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਗਜ਼ੂ ਲੈਬ, ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਵੁਹਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵੁਹਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਵਾਇਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਜਰਨਲ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਹ ਨਵਾਂ ਵਾਇਰਸ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੈਟਾਪਨਿਊਮੋਵਾਇਰਸ (HMPV) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਡੂੰਘਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਚੀਨੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ HMPV ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਮਗਿੱਦੜ ਵੀ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਜਾਨਵਰ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੀ ਝੇਂਗਲੀ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਲਈ ਵੁਹਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਨਵਾਂ ਵਾਇਰਸ HKU5 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵੰਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਪਿਪਿਸਟ੍ਰੇਲ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਵਾਇਰਸ ਮੇਰਬੇਕੋਵਾਇਰਸ ਸਬਜੀਨਸ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਰੈਸਪੀਰੇਟਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (MERS) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ HKU5-CoV-2 ਵਾਇਰਸ ਐਂਜੀਓਟੈਨਸਿਨ-ਕਨਵਰਟਿੰਗ ਐਂਜ਼ਾਈਮ (ACE2) ਰੀਸੈਪਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਰੀਸੈਪਟਰ ਹੈ ਜੋ SARS-CoV-2 ਵਾਇਰਸ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚਮਗਿੱਦੜ ACE2 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ACE2 ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
