Last Updated :
30 June 2026, 07:37 PM IST
ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਮਾਦ ਜਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਤਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੱਧਸਥ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕਰਨਗੇ।
ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ਵਿੱਚ ਨੌਵਹਾਨ 'ਤੇ ਪਏ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਸੀ।
ਕਤਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮਾਜਿਦ ਅਲ-ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੱਧਸਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਲ-ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਵੀ ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਕਤਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਇਲ ਬਘਾਈ ਨੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਏਜੰਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕਤਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਘਾਈ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਪਰੋਕਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ (ਮੱਧਸਥਾਂ ਰਾਹੀਂ) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਗੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਸਿੱਧੀ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
• ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਸੋਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
• ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ।
• ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨੌਵਹਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨੌਵਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
