Last Updated :
15 June 2026, 02:40 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਸੱਤੂ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸੱਤੂ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੱਤੂ ਦਾ ਪਰੌਂਠਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਟਨੈੱਸ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਘੱਟ ਘਿਉ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤੂ ਦੀ ਸਟਫਿੰਗ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਡੇਢ ਕੱਪ ਚਣੇ ਦਾ ਸੱਤੂ ਲਓ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਕ ਪਾਓ। ਦੋ ਚਮਚ ਕਲੌਂਜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਮਚ ਅਜਵਾਇਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਦੋ ਬਰੀਕ ਕੱਟੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਚਮਚ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਅਦਰਕ ਵੀ ਮਿਲਾਓ। ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਕੱਪ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਹਰਾ ਧਨੀਆ ਪਾਓ। ਤਿੰਨ ਚਮਚ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚਮਚ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਬ ਦਾ ਅਚਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਚਮਚ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਮਿਲਾਓ। ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਸਟਫਿੰਗ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਰੌਂਠੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੌਂਠੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਕੱਪ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਲਓ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਨਮਕ ਮਿਲਾਓ। ਹੁਣ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਨਰਮ ਆਟਾ ਗੂੰਦ ਲਓ। ਆਟੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਲਾਇਮ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਆਟਾ ਗੂੰਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 10 ਮਿੰਟ ਲਈ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਟਾ ਸੈੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੌਂਠੇ ਬੇਲਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਰਮ ਆਟਾ ਸੱਤੂ ਦੀ ਸਟਫਿੰਗ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਰੌਂਠੇ ਫਟਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਦਮ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਸੱਤੂ ਪਾਓ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਮਿਲਾ ਲਓ। ਕਲੌਂਜੀ, ਅਜਵਾਇਨ, ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਅਦਰਕ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਧਨੀਆ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਅੰਬ ਦਾ ਅਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਸਟਫਿੰਗ ਹਲਕੀ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਗਿੱਲੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਟਫਿੰਗ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਸਾਲੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਪਰੌਂਠੇ ਵਿੱਚ ਭਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਗੂੰਦੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲੋਈਆਂ ਬਣਾ ਲਓ। ਹਰ ਲੋਈ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਫੈਲਾ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤੂ ਦੀ ਸਟਫਿੰਗ ਭਰੋ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰੋ। ਉੱਤੇ ਹਲਕਾ ਸੁੱਕਾ ਆਟਾ ਲਗਾ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੇਲੋ। ਸੱਤੂ ਦੇ ਪਰੌਂਠੇ ਆਮ ਪਰੌਂਠਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮੋਟੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਵੇ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਪਰੌਂਠਾ ਉਸ 'ਤੇ ਪਾਓ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘਿਉ ਜਾਂ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਸੁਨਹਿਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੇਕੋ। ਮੱਧਮ ਆਂਚ 'ਤੇ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਪਰੌਂਠਾ ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਆਰ ਪਰੌਂਠੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੀ ਭੁੱਖ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਪਰੋਸੋ।
ਸੱਤੂ ਪਰੌਂਠੇ ਨਾਲ ਬੈੰਗਣ ਅਤੇ ਆਲੂ ਦਾ ਚੋਖਾ ਖਾਣ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਮਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੈੰਗਣ ਵਿੱਚ ਚੀਰਾ ਲਗਾ ਕੇ ਲਸਣ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਭਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੂੰਨ ਲਓ। ਨਾਲ ਹੀ ਟਮਾਟਰ ਵੀ ਭੂੰਨ ਲਓ। ਆਲੂ ਉਬਾਲ ਕੇ ਰੱਖ ਲਓ। ਹੁਣ ਬੈੰਗਣ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਹਟਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਲੂਆਂ ਨਾਲ ਮੈਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਰੀਕ ਕੱਟਿਆ ਪਿਆਜ਼, ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਹਰਾ ਧਨੀਆ ਮਿਲਾਓ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਲਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਦੇਸੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਚੋਖਾ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਸੱਤੂ ਦਾ ਪਰੌਂਠਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਜਜ਼ਬਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਵੱਡੇ ਚਾਵ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਬਣੇ ਮੱਖਣ, ਅਚਾਰ ਜਾਂ ਚੋਖੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੈਸਿਪੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਧੀਰਜ ਰੱਖੋ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਾਲਿਸ ਦੇਸੀ ਸੁਆਦ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਚੋਣ ਹੈ।
