Last Updated :
28 June 2023, 12:31 PM IST
ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਚੰਬਲ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਆਮ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕੁਝ ਖਾਸ ਮੌਸਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ੋਪੰਜ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਖੁਜਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਚੰਬਲ ਹੈ।
ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਸੀਨਾ ਡਰਮੇਟਾਇਟਸ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹਨ। ਖੁਜਲੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਖੁਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਟ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਜਲੀ ਚੰਬਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਚੰਬਲ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖਾਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੱਥ, ਕੂਹਣੀ, ਗੋਡੇ, ਚਿਹਰਾ, ਪਲਕਾਂ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ। ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਦਮੇ ਸਮੇਤ ਚੰਬਲ ਦਾ ਸਬੰਧ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਖੁਜਲੀ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਖੁਜਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਲਾਲੀ, ਖੁਰਕ ਜਾਂ ਜਲਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਚੰਬਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚੰਬਲ ਖੁਜਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਫਟਣ ਅਤੇ ਤਰਲ ਦੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੁਜਲੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਚੰਬਲ ਦਾ ਅਕਸਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖੁਜਲੀ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਮਾਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚੰਬਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਮੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਚੰਬਲ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
