Last Updated :
04 July 2023, 04:00 PM IST
ਮੌਨਸੂਨ ਆਉਣ ਨਾਲ ਵੈਕਟਰ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧਣ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੱਛਰ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਸਬੰਧੀ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਰਕ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਬਾਦੀ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰੇ ਹੇਠ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਜੂਨ 2023 ਤੱਕ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਹਤ ਨਿਰੀਖਣ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਖੰਨਾ, ਜਗਰਾਓਂ, ਸਮਰਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਏਕੋਟ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 1,12,617 ਘਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ 415 ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 0.37% ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ 2,49,519 ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੂਲਰ, ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਏਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 419 ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਰਵੇ ਲਈ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਕੰਟੇਨਰ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦਰ ਲਗਭਗ 0.17% ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 17,20,504 ਘਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ 284 ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਲੱਭੇ ਸਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ 0.02% ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੱਲ 23,08,385 ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 330 ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਰਵੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਾਏ ਗਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੰਟੇਨਰ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਰ ਲਗਭਗ 0.01% ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਲਗਭਗ 4,713 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 1,546 ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 33% ਵੱਧ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਨੇ 29 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 50 ਵਧੇਰੇ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨਗਰ, ਬੀਆਰਐਸ ਨਗਰ, ਇਸਲਾਮ ਗੰਜ, ਸਲੇਮ ਟਾਬਰੀ, ਲੇਬਰ ਕਲੋਨੀ, ਜਨਤਾ ਨਗਰ, ਦੁੱਗਰੀ, ਰੇਲਵੇ ਕਲੋਨੀ, ਈਸਾ ਨਗਰ, ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨਗਰ, ਜਵਾਹਰ ਨਗਰ, ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
