ਸਾਇਬਰ ਫਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਆਦਤ ਬਦਲੋ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਜਾਣੋ

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੱਕ ਹਰ ਕੰਮ ਆਨਲਾਈਨ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸਵਰਡ ਸਾਇਬਰ ਠੱਗਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਨੇ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਸਵਰਡ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Last Updated : 26 February 2026, 07:56 PM IST

ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਈਮੇਲ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਆਨਲਾਈਨ ਵਰਤਦੇ ਨੇ। ਕਈ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ 1234 ਜਾਂ password ਵਰਗੇ ਆਸਾਨ ਪਾਸਵਰਡ ਰੱਖਦੇ ਨੇ। ਇਹ ਆਦਤ ਸਾਇਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਨੇ ਕਿ ਪਾਸਵਰਡ ਪਹਿਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕੰਧ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸਵਰਡ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ?

ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਪਾਸਵਰਡ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 12 ਤੋਂ 16 ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ, ਨੰਬਰ ਤੇ ਖਾਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ। ਅਜਿਹਾ ਮਿਲਾਪ ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਤੇ ਸਧਾਰਣ ਸ਼ਬਦ ਵਾਲੇ ਪਾਸਵਰਡ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੈਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਵੱਖਰੇ ਕੈਰੈਕਟਰ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਰਤਣਾ ਕਿਉਂ ਗਲਤ?

ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਨਾਮ, ਜਨਮਦਿਨ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਇਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਾਊਂਟ ਹੈਕ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਸਵਰਡ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਨਿਯਮ ਹੈ।

ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਕੀ?

ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਪਾਸਵਰਡ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ। ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ, ਨੰਬਰ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜੋੜ ਕੇ ਅਨੋਖਾ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਤਿਆਰ ਪਾਸਵਰਡ ਵਰਤਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਆਪਣਾ ਖ਼ਾਸ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਨੇ।

ਹਰ ਅਕਾਊਂਟ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਪਾਸਵਰਡ ਕਿਉਂ?

ਇੱਕ ਹੀ ਪਾਸਵਰਡ ਕਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਵਰਤਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਸਾਈਟ ਦਾ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅਕਾਊਂਟ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਅਕਾਊਂਟ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ, ਈਮੇਲ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਅਲੱਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੱਖੋ। ਪਾਸਵਰਡ ਯਾਦ ਨਾ ਰਹਿਣ ਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਟੋਰੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਟੂ ਫੈਕਟਰ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ?

ਸਿਰਫ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਟੂ ਫੈਕਟਰ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਲੌਗਇਨ ਵੇਲੇ ਓਟੀਪੀ ਜਾਂ ਕੋਡ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਾਊਂਟ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਾਸਵਰਡ ਲੀਕ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਕਾਊਂਟ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਹਰ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ 2FA ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। ਇਹ ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੀ ਸੰਦੇਸ਼?

ਸਾਇਬਰ ਫਰਾਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਨੇ। ਛੋਟੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਤੇ 2FA ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੁਣ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਫਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਯੂਜ਼ਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਲਾਹ ਹੈ।

Tags :