Last Updated :
04 August 2026, 07:17 PM IST
ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪਜ਼ਸ਼ਕੀਆਨ ਦੀ ਰਾਖਵੀਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਵਿਚਾਲੇ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਡਿਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸੌਦੀ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਦਲਣ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਾਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੋਸੈਨਅਲੀ ਹਾਜੀਦੇਲੀਗਾਨੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਰਾਘਚੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਹਾਭਿਯੋਗ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਜੁਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹੀ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਫੇਰਬਦਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਚੈਨਲ-14 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਜ਼ਸ਼ਕੀਆਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ, ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਤੇ IRGC ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਅਹਿਮਦ ਵਾਹਿਦੀ ਦੀ ਰਾਇ ਅੰਤਿਮ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੇ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਔਪਚਾਰਿਕ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਤਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੌਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ— ਹੁਣ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਫੌਜੀ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ, ਤੇਲ ਰੂਟਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਜਲ-ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਲੜਾਈਂ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਈਰਾਨੀ IRGC ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਜਲਡਮਰੂੰ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੇ MQ-9 ਰੀਪਰ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਮਾਰ ਡਿਗਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਸੁਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ‘ਅਸਧਾਰਨ’ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਈਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੁਖ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਧਮਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇ ਸੌਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਬਾਬ-ਅਲ-ਮੰਦਬ ਦਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
