ਫਰਜ਼ੀ ਵਟਸਐਪ ਆਈਡੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ, ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਅਰੇਸਟ ਸਕੈਮ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਵਾਂ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਅਰੇਸਟ ਸਕੈਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਫਰਜ਼ੀ ਵਟਸਐਪ ਖਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲਾਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

Last Updated : 21 March 2026, 03:27 PM IST

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਅਰੇਸਟ ਸਕੈਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਵਟਸਐਪ ਖਾਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ I4C ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਠੱਗਾਂ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਵਾਂ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਡਿਵਾਈਸ ਲੈਵਲ ਬਲਾਕਿੰਗ ਕਿੰਨੀ ਅਸਰਦਾਰ?

ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਈਡੀ ਬਲਾਕ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਠੱਗ ਤੁਰੰਤ ਨਵੀਂ ਆਈਡੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਰਾਹ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਿਵਾਈਸ ਲੈਵਲ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਕੈਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਖੇਡ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।

ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਡਿਵਾਈਸ ਆਈਡੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ?

ਡਿਵਾਈਸ ਆਈਡੀ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਯੂਨਿਕ ਪਹਿਚਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਨੰਬਰ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ IMEI ਨੰਬਰ, MAC ਐਡਰੈੱਸ ਤੇ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਸਕੈਮਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਾਲ ਕੀ ਸੀ?

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਅਰੇਸਟ ਸਕੈਮ ਵਿੱਚ ਠੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕੇਸ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੈਸੇ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਨਵੇਂ ਸੇਫਟੀ ਫੀਚਰ ਵੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ?

ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਵੀ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਹੋਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੇਫਟੀ ਫੀਚਰ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। IT ਰੂਲਜ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਾਟਾ ਸੇਫ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੀ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਹੁਣ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਕੈਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੀ ਮਾਲੀਸ਼ਸ ਐਪਸ ਵੀ ਬਣ ਰਹੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ?

ਫਰਜ਼ੀ ਐਪ ਅਤੇ APK ਫਾਈਲਾਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਪਛਾਣ ਕੇ ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਟਰੋਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੁਣ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ?

ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਦਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਸਕੈਮ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝੇ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਆਈਡੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰਾ ਡਿਵਾਈਸ ਬਲਾਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਨਾਲ ਠੱਗਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਸਕੈਮ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗੇਗਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਦਮ ਹੈ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰਦਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਜੰਗ ਹੁਣ ਹੋਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ

Tags :