Last Updated :
26 February 2026, 07:10 PM IST
ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੇ INS ਅੰਜਦੀਪ ਤੈਨਾਤ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਐਂਟੀ ਸਬਮਰੀਨ ਵਾਰਫੇਅਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਹੇਠ ਅੱਠ ਜਹਾਜ਼ ਬਣ ਰਹੇ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਜਦੀਪ ਤੀਜਾ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਟੀਯ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਖਾਸ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਇਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ।
INS ਅੰਜਦੀਪ ਨੂੰ ਡੋਲਫਿਨ ਹੰਟਰ ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਨਡੁੱਬੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਉਥਲੇ ਤੇ ਤਟੀਯ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸੈਂਸਰ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਿਸਟਮ ਨੇ। ਇਹ ਪਨਡੁੱਬੀਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਇਸਨੂੰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਹਿਮ ਮੰਨਦੇ ਨੇ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧੇਗੀ।
ਇਸ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਗਾਰਡਨ ਰੀਚ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਰਜ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਰੱਖਿਆ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਤਟੀਯ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਨੇਵੀ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
INS ਅੰਜਦੀਪ ਦੇ ਕਮੀਸ਼ਨਿੰਗ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਮੁਖੀ ਐਡਮਿਰਲ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮਾਰੋਹ ਨੇਵੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੇ। ਇਸਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਦੇ ਆਧੁਨੀਕੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਾਰਵਾਰ ਤਟ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਅੰਜਦੀਪ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨਾਮਕਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਪਛਾਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਾਮ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
INS ਅੰਜਦੀਪ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਤਟੀਯ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਹਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧੇਗੀ। ਤਟੀਯ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਨੇਵੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੰਪਤੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਾਕਤ ਵਧੇਗੀ।
ਐਂਟੀ ਸਬਮਰੀਨ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ INS ਅੰਜਦੀਪ ਹੋਰ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਤਟੀਯ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੇ ਘੱਟ ਤੀਵਰਤਾ ਵਾਲੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਤੇ ਬਚਾਵ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ। ਬਹੁਉਦੇਸ਼ੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਆਵੇਗੀ। ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਥਿਆਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
