ਪਿਛਲੇ ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਸਪਲੇਟਿਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਪਲੇਟਿਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 7 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਮੂੰਹ, ਫੇਫੜਿਆਂ, ਸਰਵਾਈਕਲ, ਅੰਡਾਸ਼ੇ, ਇਸੋਫੈਗਸ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਡੋਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਸਪਲੇਟਿਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਪਲੇਟਿਨ ਦਵਾਈਆਂ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਉੱਚ ਡੋਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਪਲੈਟਿਨਮ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਪਲੈਟਿਨਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 2,700 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ 7,800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਪਲੈਟਿਨਮ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਇਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਧਾਤੂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਸਿਸਪਲੇਟਿਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਪਲੇਟਿਨ ਦਵਾਈਆਂ ਡਰੱਗ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਡਰ (DPCO) ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਟੇਲ ਅਤੇ ਥੋਕ ਦਵਾਈ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸਟਾਕ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀਮਿਤ ਸਟਾਕ ਸਿੱਧਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਨੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦਵਾਈ ਉਦਯੋਗ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।