Last Updated :
14 August 2026, 08:39 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕੈਲੋਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ ਪਰ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਘਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ LDL ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਸਮੇਤ ਲਿਪਿਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ LDL ਵਧਣ ਅਤੇ HDL ਘਟਣ ਵਰਗੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਨ ਹਾਰਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੀ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਵਧਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਿਵਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ LDL ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
40 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਵਜ਼ਨ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸਰਲ ਫੈਟ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੋਟਾਪਾ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਨ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਜ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਮਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਮੋਟਾਪਾ, ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਲ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਲਿਪਿਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਟੋਟਲ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ, LDL, HDL ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ HbA1c ਅਤੇ ਵਜ਼ਨ-ਕਮਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖਤਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ Lp(a) ਜਾਂ ApoB ਵਰਗੇ ਵਾਧੂ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ: 40 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਵਧਣਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਮਰ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਹਾਰਮੋਨ, ਵਜ਼ਨ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ LDL ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਖੁਦ ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖਤਰਾ ਸਮਝਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
