Last Updated :
28 May 2026, 01:02 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। NIH ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀ ਅਤੇ ਗਾਲ ਬਲੇਡਰ ਸਟੋਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੱਤ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁਣ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਇਸਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
Sir Ganga Ram Hospital ਦੇ ਲਿਵਰ ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜਿਸਟ Dr. Piyush Ranjan ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਲ ਸਟੋਨ ਆਮ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਕਰੀਬ 7 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿੱਤ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਕਸਪਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਲ ਬਲੇਡਰ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਜਾਂ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਜਮ੍ਹਾਵਾਂ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਲ ਬਲੇਡਰ ਸਟੋਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਸਟੋਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪਿਗਮੈਂਟ ਸਟੋਨ। ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਸਟੋਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦੀ ਗੜਬੜ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਪਿਗਮੈਂਟ ਸਟੋਨ ਖੂਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਐਕਸਪਰਟ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਗਮੈਂਟ ਸਟੋਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਥਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਮ ਜਾਣਾ, ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਗਲਤ ਡਾਇਟ ਫਾਲੋ ਕਰਨਾ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖਤਰਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਲ ਬਲੇਡਰ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟੀ, ਗੈਸ, ਪੇਟ ਫੂਲਣਾ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਨ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੂਰੀਨ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਕਸਪਰਟਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਖਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਲ ਬਲੇਡਰ ਸਟੋਨ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਣਾ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਖਤਰਾ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਸ਼ ਡਾਇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਲੀਆਂ-ਭੁੱਜੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘੱਟ ਖਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਟਸ, ਦਾਲਾਂ, ਫਲ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਵਰਗੀਆਂ ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਕਿਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
