Courtesy: ai image
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੀਨਿਕਸ 'ਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕੋ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਡਣ ਦਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਫਲਾਈਟ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ। ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰੀ।
ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 2482 ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਫੀਨਿਕਸ ਸਕਾਈ ਹਾਰਬਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕੋ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਫੀਨਿਕਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ਫੀਨਿਕਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਾਲੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਫੀਨਿਕਸ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕੋ ਫਲਾਈਟ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਜ ਰਹੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕੋ ਕਾਲ ਸਾਈਨ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਹੀ ਗਲਤੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
ਖਤਰਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਧਿਆ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਇੱਕੋ ਕਾਲ ਸਾਈਨ ਕਾਰਨ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲਰ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਲਈ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਗਲਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕਨ 2482 ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਨ 2482 ਵਜੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਦਾਇਤਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣ।
ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਉਚਾਈ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਪਰ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵਰਟੀਕਲ ਦੂਰੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਦੇਖ ਸਕਣ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਲੰਘ ਗਏ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਿਆ।
ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਉਡਾਣ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਕੰਟਰੋਲਰ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ। ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਡਿਸਪੈਚ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕੋ ਫਲਾਈਟ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਫਲਾਈਟ ਨੰਬਰ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਟਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ।