ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਹ ਸੰਕਟ ਆਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਆਈ ਬਲਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ 2025 ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਨਵੇਂ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਕੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 23 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਦੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਰੇਵਨਿਊ ਅਤੇ ਮੂਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ।
ਚੀਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 25 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ ਵੱਡੀਆਂ ਰੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Evergrande ਜੋ ਭਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਡਿੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਖਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਬਚਤ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੰਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਗੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਨਿਵੇਸ਼, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।