Last Updated :
28 August 2026, 11:59 AM IST
Courtesy: ai image
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ. ਅੱਜ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਦਿਨ ਸਾਲ ਦਾ ਆਖਰੀ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਦੋਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਬੇੱਹਦ ਹੀ ਖਾਸ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਬੰਧਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ- ਵੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ। ਇਕੋਂ ਦਿਨ ਦੋਵੇਂ ਖਾਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰੱਖੜੀ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ..
ਖਗੋਲੀ ਗਣਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦਾ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮੇਂ (IST) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਖਗੋਲੀ ਗਣਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦਾ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤਿਥੀ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ, ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਕੁੰਭ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਿਕ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ (ਉਪਛਾਇਆ ਸਪਰਸ਼) ਸਵੇਰੇ 6:55 ਵਜੇ ਹੋਇਆ। ਸਵੇਰੇ 8:04 ਵਜੇ ਪ੍ਰਛਾਇਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਪਰਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਰਮਗ੍ਰਾਸ (ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ) ਸਵੇਰੇ 9 ਵੱਜ ਕੇ 43 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ 5 ਘੰਟੇ 35 ਮਿੰਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਿਕ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ 3 ਘੰਟੇ 16 ਮਿੰਟ ਹੈ। ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਸਮਾਪਨ ਸਵੇਰੇ 11:21 ਵਜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਣ ਮੋਕਸ਼ ਦੁਪਹਿਰ 12:30 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਚਰਮ ਕਾਲ ਸਵੇਰੇ 9 ਵੱਜ ਕੇ 43 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਹੈ।
ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ? ਤਾਂ ਇਸਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਖਗੋਲੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਪਣੇ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਸ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਸਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਚੋਣਵੇਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਦਾ ਸਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਸੁਰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਧੜ ਕੇਤੂ ਛਾਇਆ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਭੇਦ ਬਾਰੇ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤਿਥੀ ’ਤੇ ਚੰਦਰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਤਿਥੀ ’ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੋਕ ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
