ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਤੋਂ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਕੋਈ ਸਿਰਪ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਫੈਸਲਾ

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਫ਼ ਸਿਰਪ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਿਰਪ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ (ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕਫ਼ ਸਿਰਪ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਿਰਪ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ (ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਲਈ ਹੋ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ।

 

ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਚਿਆ ਸੀ ਬਵਾਲ
ਦਰਅਸਲ, ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਕਫ਼ ਸਿਰਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਈ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬਵਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਹੁਣ ਕੇਂਦਰ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਹੁਣ ਕਫ਼ ਸਿਰਪ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸਿਰਪ ਮੈਡਿਕਲ ਕਾਉਂਟਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ। ਸਿਰਪ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
 

Union Ministry of Health and Family Welfare issues notification which brings into effect that all 'Syrups', including cough syrups will no longer be available over the counter. A prescription by a doctor will be required for the purchase of 'Syrups'. pic.twitter.com/k0jsP25EqJ

— ANI (@ANI) June 16, 2026

9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਡਰੱਗਜ਼ (ਪੰਜਵਾਂ ਸੋਧ) ਨਿਯਮ, 2026 ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸੋਧ ਦੇ ਤਹਿਤ, 'ਸਿਰਪ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਡਰੱਗਜ਼ ਨਿਯਮਾਂ, 1945 ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ K ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 

 

ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਸ਼ਾਮਿਲ

ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਾਸ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਸੈਪਟਿਕਸ, ਐਂਟੀਸਾਈਡ ਅਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਵਰਗੀਆਂ ਆਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਵਰ-ਦੀ-ਕਾਊਂਟਰ (OTC) ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਆਗਿਆ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਪਰਚਾ ਹੈ ਜਰੂਰੀ

ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਰਪਾਂ-ਅਧਾਰਤ ਦਵਾਈਆਂ - ਖੰਘ ਦੀ ਸਿਰਪ ਸਮੇਤ - ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਸ ਛੋਟਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਸਿਰਪ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਣ ਤੇ ਸਿਰਫ ਅਧਾਰਤ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਡਰਾਫਟ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੰਤਿਮ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਫੀਡਬੈਕ - ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਸਮੇਤ - ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਡਰੱਗਜ਼ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ (ਡੀਟੀਏਬੀ) ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਡਰੱਗਜ਼ (ਪੰਜਵੇਂ ਸੋਧ) ਨਿਯਮ, 2026 ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।