Last Updated :
27 August 2026, 03:05 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਨੀਲ ਪੈਣ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਟ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਟੱਕਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਹੇਠਾਂ ਮੌਜੂਦ ਬਾਰੀਕ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖੂਨ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਲ ਜਾਂ ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਮਨੀ, ਹਰਾ ਜਾਂ ਪੀਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਨੀਲ ਬਣੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਉਣ ਜਾਂ ਨਾਲ ਮਸੂੜਿਆਂ ਅਤੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵੀ ਆਵੇ ਤਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Vitamin K ਸਰੀਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਜਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਜਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨੀਲ ਪੈਣ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਨੀਲ ਪੈਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ Vitamin K ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਪਤਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨੀਲ ਜਲਦੀ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Aspirin, Warfarin ਵਰਗੀਆਂ ਖੂਨ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਲੇਟਲੈਟਸ, ਖੂਨ ਜਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਰਾਹੀਂ ਕਾਫ਼ੀ Vitamin K ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਲਕ, ਮੇਥੀ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ, ਬਰੋਕਲੀ ਅਤੇ ਬੰਦਗੋਭੀ ਇਸਦੇ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਨਸਪਤੀ ਤੇਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ Vitamin K ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਨੀਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੱਟ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਚਾਨਕ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਨੱਕ-ਮਸੂੜਿਆਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਰਾਕ ਬਦਲਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਰਹੋ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। Vitamin K ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ Vitamin K ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
