ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੈਨਿਕ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਨਾਟੋ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਯੂਕ੍ਰੇਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਟਿਕਾਣਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਭਰੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਟਕਰਾਅ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਅਸਥਿਰ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਈਰਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਪਿਛਲੇ 47 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਝੌਤਾ (MoU) ਹੁਣ ਵਿਹਾਰਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।"
ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ, ਤੱਟੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ-ਡਰੋਨ ਲਾਂਚ ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਾਰਡ (IRGC) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਨਾਸਬ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਸਿਓਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਖੇਤਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਹਮਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਹਾਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।